uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego

Rehabilitacja po rekonstrukcji ACL – więzadło krzyżowe kolana

Więzadło krzyżowe przednie (ACL) jest jednym z czterech głównych więzadeł stawu kolanowego.

Zbudowane jest z dwóch pęczków:

  • przednio-przyśrodkowego
  • tylno-bocznego

Ich przyczep bliższy mieści się na przyśrodkowej ścianie kłykcia bocznego kości udowej. Koniec dalszy na kości piszczelowej, a dokładniej na jej „plateau” z przodu wyniosłości międzykłykciowej, mieszając się z rogiem przednim łąkotki przyśrodkowej.

Dzięki takiemu usytuowaniu jego funkcja polega głównie na zapobieganiu ruchom translacji przedniej, oraz rotacji przyśrodkowej kości piszczelowej w stosunku do uda.

Mechanizm i przyczyny zerwania więzadła ACL

Zerwanie więzadła krzyżowego przedniego stawu kolanowego jest jedną z najczęstszych kontuzji osób uprawiających sport. Do jego zerwania dochodzi głównie podczas lądowania na tzw. „sztywne nogi” (z nienaturalną pozycją kolana). Z pewnością do zerwania więzadła może dojść przy dynamicznych zrywach ze zmianą kierunku ruchu. Jak ma to miejsce na przykład w czasie jazdy na nartach. W przypadku zerwania więzadła krzyżowego niezbędna jest rekonstrukcja więzadła, a następnie rehabilitacja po rekonstrukcji ACL.

Wyniki badań dowodzą, iż kobiety są jeszcze bardziej podatne na uszkodzenie więzadła ACL. Jest to związne z budową anatomiczną samego stawu.

Na uszkodzenie więzadła (ACL) mają wpływ:

  • nieprawidłowe proporcje siły mięśniowej kończyn dolnych
  • słabo rozwinięta propriocepcja, czyli czucie głębokie
  • brak odpowiedniej siły i kontroli mięśni tułowia

Należy zwrócić uwagę, że w ponad połowie przypadków poza omawianym więzadłem, dochodzi również do urazu innych struktur tworzących staw kolanowy. Są to między innymi chrząstki stawowełąkotki, oraz pozostałe więzadła.

Objawy uszkodzenia więzadła krzyżowego

  • Uczucie niestabilności, brak pełnej kontroli stawu kolanowego
  • Pojawienie się bólu oraz obrzęku
  • Wrażliwość wzdłuż linii tworzących staw
  • Utrata pełnych zakresów ruchomości
  • Dyskomfort podczas lokomocji

Rekonstrukcja więzadła ACL

Zabieg odtworzenia zerwanego więzadła jest przeprowadzany przy użyciu artroskopu, a praca chirurga odbywa się wewnątrz-stawowo, bez konieczności jego „otwarcia”. Dzięki czemu sam zabieg jest mniej inwazyjny, w związku z czym proces gojenia tkanek i powrót do zdrowia szybszy.

Najczęstszym miejscem pobrania przeszczepu, który posłuży w przyszłości za nowe więzadło jest ścięgno mięśnia z grupy kulszowo – goleniowej, bądź część więzadła właściwego rzepki. W zależności od wykorzystanej tkanki, postępowanie rehabilitacyjne odpowiednio się od siebie różni.

Przeszczep może zostać pobrany na dwa sposoby:

  • Autograft – tkanka pochodzi od samego pacjenta
  • Allograft – w tym przypadku tkanka zostaje pobrana od dawcy

Zanim pacjent przystąpi do zabiegu, bezprzecznie powinien przejść odpowiedni proces rehabilitacji po rekonstrukcji ACL. Ponieważ umożliwia to jak najlepsze przygotowania stawu, aby zaraz po zabiegu usprawnianie przebiegało sprawniej i efektywniej.

Rehabilitacja po rekonstrukcji więzadła krzyżowego

Każdy program rehabilitacji po rekonstrukcji ACL powinien być odpowiednio zindywidualizowany do konkretnego pacjenta. Etapy terapii są rozłożone w czasie uwzględniając fazy gojenia tkanek, oraz przebudowę nowego więzadła.

Cele rehabilitacji po rekonstrukcji więzadła krzyżowego przedniego (ACL):

  • Złagodzenie obrzęku i objawów bólowych
  • Przywróceniu pełnego wyprostu stawu kolanowego
  • Utrzymaniu ruchomości rzepki
  • Stopniowym zwiększanie ruchu zgięcia
  • Sukcesywnym przywracaniu siły mięśniowej
  • Poprawie wzorca chodu i lokomocji

Ostatnim etapem usprawniania jest powrót do aktywności fizycznej z przed urazu. Jest on realizowany dopiero jak wszystkie powyższe cele rehabilitacji zostaną osiągnięte.